Damdawi Kha

Naupan laia damdawi kha ka huat em em thinna kha tun thleng hian ka la sim hlei thei lo. Nu ten kan ka an han keu ang chawt chawt a, damdawi min han tulh lui a, tap chungin, mittui nen, hnap tui nen kan lem ta bawrh bawrh mai thin a nih kha! Ni e, naupang mai tan chuan damdawi ei hun kha 'hun khirh tak lo thleng' a ni hawt mai. A tui lo em a lawm maw le!

Cartoon character-a ka lawm em em thin, Dennis the Menace pawh hian chu hun khirh tak chu a lo paltlang ve ngei a nih hi. Damna min pe tu ni si thil hi engati nge a tui loh em em? He zawhna hi naupang zawhna mai a ni lo. Khawvel zawhna a ni.

Kan duh loh zawng leh kan beisei loh zawng taka thil a lo thlen hian kan thatna tur a ni tih pawm thiam a har thin a. A tui lo va, lem a har a, a kha vawng vawng thin. Amaherawhchu damlo tana damna hi damdawi tui leh thlum ringawt a lo ni hauh lo. Paulan 'ka inngaihhlut lutuk loh nan tisaah hling mi pe a ni' a tih kha 'ka tana tha tur a nih avangin damdawi kha min ei tir' a tihna pawh a ni.

Khawvel mi hlawhtling leh rawngbawltu ropui tak tak te hi hun khirh leh harsa paltlang fo tawh, kawng bumboh sikul chhuak an lo ni fur mai tih kan hria. Psychologist ho pawh hian harsatna leh tihsual atanga mihringin thil kan lo zir nasat zia hrechiangin 'learning by trial and error theory' te pawh an duang chhuak a ni. He theory an duan chhuah hma hun rei tawh takah khan Sam ziaktu chuan "I thuruatte ka zir theih nana tihhrehawma ka lo awm kha ka tan a tha a ni," a lo ti daih tawh.

Kan tui tih zawng tak leh a thlum dep dep nazawng hi kan taksa hian a lo thatpui hauh lo va. Kan duhthusam, kan tana tha tur nia kan ngaih, a tira kan rilrem zawng takte hi a tawpa harsatna min siamtu an ni letling thei fo. Chutiang bawkin kan nuna harsatna lo thleng reng reng hmelma ep a ep ngawt hi a lo dik hauh lo. Nun dan tha zawk min kawhhmuhtu, hringnun hrual fiptu zirtirtu tha an ni thei si a.

Rinna kawngah pawh hian kan ngaihdana kawng tluang zawh a, kan duhthusam rama chen reng kan tum hian kan dai pelh fo. Engkim hre tu, kan thatna tura kawng tinrenga min thawhsak thintu Pathian kutah innghat ngam a, "I thu ni se," tih mai hi tawngtai dan dik leh finthlak a va ni em!

Harsatna te hi kan mamawh thil tam tak kan zir chhuahna sikul tha an ni a, damna tha zawk chang turin damdawi kha kan ei a ngai fo thin, tih hi zirlai harsa tak ni mahse hringnun tana thil pawimawh ber te zinga mi a ni si a nih hi!

Excuse me!

Khati khan khawthlang lam hrutin Tripura ramri Zomuantlang thlengin ka'n phek thla ve ngial kha a ni a. In lamah chawl hahdamin hun awl remchangah blog te pawh ka vil chho ve keuh keuh ang chu tia ka inkhap ka inkhap chhung hian ni engzat nge ral ta chu le? Blog-a ka thuziah hnuhnun ber hi April ni 9 kha a ni a, khata tang khan thla sarih zet a liam ta a. Engmah ka dah belh lo. Thiante min fuihna aw paw'n min au harh hlei thei lo a ni ber a. Laiking puantah tur ang maiin chawngthu pa tih takah 'lung' hi kan chawi kan chawi mai chu a nih hi!

Mahse he tribal hnar per thlir thler hnuaiah hian phatna zawng a lo bo bik hauh lo mai. Hmanah kan thian pakhat, englai pawh a insawi buai em em reng mai hi a awm a, buaina tur em em a neih kan hre lem hlei lo. Chutiangte chu min chan zovang tih hlau thawng ru ang reng tak chungin 'ka buai thu' hi chhuanlama hman tulin ka hre ta mauh pek a nih chu.

Ram pawn lama ka awm lai khan nitin hna pangngai thawh bak chu mahnia awm keuh keuh a, duhzawng tih melh melhna hun kha ka lo ngah phian hi a lo ni a. Chuvang chuan blog lamah pawh ka kut a hlei thei deuh a lo ni. Chutah Mizoramah ka'n chuang chhuak ta a le, nitin hna bakah, kohhran, chhiatni-thatni, thenrual kawm leh sawi fak theih si loh eng eng emaw avangin hun awl ka nei thei ta hlek lo mai a. Han tin ve uaih uaih thin mah i la, thatchhiat chhuanlam eng emaw tak hi a lo awm ve leh khauh zel a. Tum hram i la chu kan thai ve nual tur hi chu a ni na a, ka tlin ta ngang thin lo a ni.

Kan Mizo society hi rualpawl mi leh kohhran, khawtlang, etc. a in hmang mi deuh tan chuan thil ngaihtuah chet chetna hun leh mahnia inkhunghranna hun thawl a lo vang khawp mai hi a lo nia. A huhova thiltih a tam a, kan kal ve ngeina tur chi leh kan tih ve ngei tur chi hi a lo tam bik hle a ni tih te ka ngaihtuah thar leh a. Hei vang hi em ni, school/college kal kan uar ang hua 'mithiam' han tih tak tak tur kan chhuah tlem leh tlat thin, tih te hi ka ngaihtuah thleng leh ta zel a ni.

Hna vawn nei tawh leh eizawnna lama in sawhnghet tawh te tan chuan kan hna tibuai lo va mi tangkai nih hi thil tha a ni a. Chutiang ni ve lem lo tan erawh a inham hnawk lutuk lo zawnga chet lak thiam a tul mang e, te ka ti ta zel a. Ram pawn lama awm te pawh Mizoram ang deuhva pawl hrang hrang neia chetvelna siam tam lutuk te hi a awm thei ang em, tih te ka ngaihtuah thleng ta zel a. A huau huau leh a hup hup lo zawng deuhva inher rem a, fianriala thil tangkai ngaihtuah kawnga harh tharna te hi kan mamawh ta fu a ni thei ang em, tih te thlengin ka ngaihtuah ve ta vak vak a nih chu!

Chung te avang chuan blog lam buaipui hman lo khawpa thil tul zawk dang ka khurbinpui ta deuh te pawh hi ka inthiam chawp ve ang nawk nawk a. Rual pawl hman lo leka bur chut chut reng mai hi tha ka tih ber loh rualin rual pawl lutukna lama thil tangkai zawk tih thulhphah erawh tha ka ti chuang hauh si lo. Kan khawtlang nun inzawm tawnna hlu tak leh thil kan la tihho dial dial theihna te, kan inkawmngeihna te hnawl fithla zawnga tan latu nih erawh chu ka tum lo ve tlat lawi a! Ka va buh teh nuai e!

Excuse me!

Khawthlang lam hrutin...

Thla la thiam ka ni lo va, kamera tha lah ka nei hek lo. Mahse ka chhuahvah apiangin he ka kamera te hi ka keng chhuak ve thla zen a. Hawina lama ka mit latu deuh chu ka kllik ve pawp pawp zel. A thlalak quality tha lem lo mahse thlalakten hriatrengna hlu tak min vawn sak hi a ngaihhlutawm ve hrim hrim mai.

Zomuantlang: Tuikuk Arbawm. He arbawm thla la tur hian ka veh nasa a nia aw!

West Phaileng: Gas changa a bur tlar tuar ngai reng mai hi engtikah tak bang ang maw!

Khantlang: Chakma puan tah. A puan tah hi Chakma puan dik tak a ni. La fuh ka inti ve nasa!

Tuipuibari II: He tiang lei su then dulh dulh thei hi en mai aiin zawh huai ngam a har! Kan zawh lai hian Chakma pa pakhat chu buara ip khata thil pu chungin a lo tlan phei vel. Ka va ngei e aw!

Tuipuibari Centre: Hetiang ar (Mizo ar?) hi thingtlang lamah lo chuan hmuh tur a vang tan ta. Kei ka lung zu ti leng tlat a!

Salem Boarding: He thil hian kan naupan laia 'Danger - Hlau hawm' tia kan chhiar zuah zuah thin lai kha min ti hrechhuak. Hmuh tur a awm ta mang lo em maw ni.